Uchrashuvlarga o'ynab osongina burilishlar qila oladigan himoyachi kerakmi shu haftalarda

E, aytganingizda ham o'ziga xoslik bor, balki. O'zbek futbolida aslida sizga qaysidir yangi Janubiy Amerika uslubini olib kelmoqchi edilarmi, deb o'ylamasam aytmayman. Qancha vaqt davom etadi bunday to'p bilan ishlashni? Ha, 90 daqiqa davomida chap qanotdan birinchi to'pni o'z tomoniga chaqirgansiz, uch-to'rtta imkoniyat ochiladi — ammo to'pni ichkaridan berib yuborganingizdan keyin esa jamoa rivojlanmay ketadi. O'zingiz aytgan uslub — bu aniq texnika va keskin burilishlar uchun vaqt kerakligini hisobga olmadingizmi? Chap qanot himoyachisi o'zini "tashkilotchi" qilib qo'ymasligi lozim, aksincha — birinchi darajali himoya va o'ngga boshqa yo'naltirish shart. Keling, tartib bilan: siz deganingizdagi "yaxshi tashkilotchi" bo'lish — bu boshqa daraja, ammo bunday qobiliyatlarni faqat maydonda yuqori lavozimlarda o'ynaganlar ro'yxatida ko'rish mumkin. Ko'rsam ishonaman, qayerda ham bunday bitta sifatida ishlaydi?

Aytish kerakki, bu yerda yurak qaysi tomonda turishini bilmaydi! O'zbek futbolida ham endi "burilishlarni yaxshi bilar" degan himoyachiga bo'lsa-ku ehtiyoj bor. Yoshligimdan stadionga qaramasdim, menga qaysiki jamoaning himoyachisi to'pni qabul qilib, o'ngga yuborishi bilan yuragimga olinar edi — bu esa jamoani tinchlantirar, hisobni osonlashtirar edi. Qancha vaqt davom etadi bunday? Haqida gap ketayotgan uslub — bu nafaqat texnika, balki kayfiyat ham! To'pni chop etib, darvozabonga topshirsang, guruhingizga tinchlik kelar, qolaversa, raqiblar uchun qiyin vaziyatlar yarataverar. Chap qanotdan boshlab, butun jamoani ishlata biladigan, shuningdek, mudofaani ushlab turadigan shunday qoʻl to'pi boʻlsa — oʻsha kishi jamoamizning yangi yulduzi boʻlar. Zo'r-da, to'p bilan ishlashning kuchini hali yaqinda ko'rdik — aynan burilishlar tufayli qarshi tomonni peshonasida qoldirdik! Ushbu qobiliyatni koʻrsatadigan himoyachi boʻlsin, qoʻllab-quvvatlashimizni olish uchun u allaqachon chempion kabi koʻrsatmoqda!

Mana, hamma bu yerda texnikadan ko’proq bema’niliklar keltirib chiqarmoqda, lekin hech kim nazarida yaxshi tashkilotchi uchun birinchi navbatda himoyadagi vaqti qanchalik aniqligi qolmayapti. Nasaf2005ning aytgani kabi — agar o‘yinni butunlay uzilib ketayotgandek ko’rsatishni istasang, unda chap qanotdan yuradigan to‘p bilan ishlashni 90 daqiqa davomida uloqtirib yuborsan, bu esa jamoani rivojlanishdan mahrum qiladi. Yo'q, uning bilan hammi? Hattoki Romelu Lukakuning o‘zi ham o‘zining "oltin" daqiqalarida to‘pni qabul qilib, darhol boshqa yo‘nalishga o‘tkazishi kerak, ammo bunday imkoniyat faqat texnikani yuqori darajada egallaganlarda bo‘ladi. Lekin PenaltiFCning aytganidek — bu yerda kayfiyat ham katta o‘rin egallaydi. Chunki, agar tomoningizda bo‘lgan himoyachining to‘pni bir marta chop etib olishi bilan jamoangizga tinchlik kelaveradi, bunga qimmat baho qo‘yish mumkin emas. Mana, o‘sha vaqtda guruhning kayfiyati baland bo‘ladi, raqib esa o‘z pozitsiyasini qayta tashkil qilishda qiynaladi. Bu esa to‘p ustidan nazoratni ushlab turishga olib keladi. Shuning uchun ham bu haqda gap ketganda, avvalo — to‘p bilan ishlash texnikasi va kayfiyatni birlashtira oladigan himoyachiga ehtiyoj bor. Uning yoshi, pozitsiyasi yoki transfer narxi ikkinchi darajali, chunki asosiy narsa — bu uning harakatlarini jamoaviy foydaga aylantirish qobiliyati. Aytish kerakki, bu kabi futbolchilarni topish oson emas, lekin ular mavjud bo‘lganda, jamoaning natijalariga darhol taʼsir qiladi.

Deyarli bormas, o'zbek futbolida endi bunday qobiliyat yo'qmi degan xavotirda edim, o'zing yuragimni olib ketding! ❤️ To'p bilan ishlashni qanchalik baland saviyada olishini esa hammasi joyida ko'rib turibman, shuningdek, bu yerda kayfiyatning ham o'rni katta ekanini bir zumda angladim. Olima yopiqdan to'pni o'z tomoniga chaqirgan paytni men ham sevib qolganman — aynan shu harakat bilan jamoaga tinchlik keladi, hisobni osonlashtiradi va qiyin vaqtda ham oʻzining oʻrni bilan qurilishni boshlab beradi! PenaltiFCning aytganidek, toʻpni chop etib, darvozabonga topshirgan vaqtlarimizni eslatib, oʻz-oʻzimizga quvonib qolardik. Ha, bunday himoyachi boʻlsin, toʻliq qoʻllab-quvvatlaymiz! 🙌 Va siz, Sanjar_Toshkent, boshqa darajada gapirishgansiz — kattaocham boʻlganlar nimalarni aytdi! To'p bilan ishlash texnikasi va kayfiyatni birlashtiruvchi shunday insonlarni topish oson emas, lekin ular mavjud boʻlganda jamoaning natijalariga darhol taʼsir qiladi, bu haqiqatdan ham to'g'ri.

Aytish kerakki, barcha shu "chap qanotdan to'pni ko'tarish va jamoani tiriltirish" mantiqi menga oldinroq foydali bo'lganiga o'xshaydi, lekin hozir uzoq vaqt avval bo'lganini eslayman — "Umid Qarsiyeviston"da ham bir nafar chap qanot himoyachimizda shunday qobiliyat bor edi: 2018-yilgi mavsumning birinchi yarmida u to'pni o'z tomoniga chaqirar, darhol teskari yo'nalishga o'kazar, va bu yerda qolaversa — qarshi jamoa oldini olish uchun o'ng qanotga qarab yugurar edi. Natija? O'sha mavsumda jamoamiz yuqori natijalarga erishdi, shuningdek, u vaqtinchalik bizning asosiy tashkilotchimizga aylandi. Ammo uning muammo yuzaga kelgani — har safar shunday qobiliyatni namoyish qilish uchun unga to'p kelib turardi, yo'qolsa vaqtni behuda sarflash bilan kechardi. Va bu yerda asl masala kelib chiqadi: agar jamoada bunday qobiliyatli himoyachi yetishmasa, endi yangi mavsum uchun kimni topish mumkin? Chunki texnika yaxshi bo'lishi kifoya emas — u doimo ochiq bo'lishi, o'yinning oqimini o'zi boshqarishi kerak. Mana, hozir aynan shu nuqtadan boshlash kerak.

hmm, shundaymi ekan, bir vaqtlar o'zim ham "chap qanotdan to'pni ko'tarib, jamoani tiriltiruvchilar"ni eshitgan edim, lekin keyinroq bu nimaga olib kelganini ko'rdim, to'g'ri aytib qo'ysam o'sha umid qarsiyevistonlik himoyachi misoliga qaytsak — uning chiroyli yugurishlari bilan jamoa yuqori natijalarga erishdi, lekin keyin nima bo'ldi? u jamoani tashkil qilganda yaxshi bo'lardi, lekin o'zi jamoani tashkil qila olmadi, faqat o'zini nishonga olishardi. chunki to'p bilan ishlashning asosiy qismi — buni jamoaning qolgan qismi bilan bog'lash, yo'qsa bu nafaqat foydasiz, balki vaqtni behuda sarflash bo'lib qoladi yuqoridagilardan biri aytgan edi: "texnika yaxshi bo'lsa kifoya", lekin hammaga ma'lumki, texnika yolg'iz yurmaydi, vaqt va imkoniyatlar ham kerak. chap qanotdan ko'tarilgan to'pni o'ng qanotga yetkazish uchun butun jamoani harakatga keltirish kerak, agar bu vaqtda raqiblar esa shu payt o'zlarining guruhlarini tashkil qilib olishsalar — natija nima bo'lishini bilamizmi? bu o'yinni tashkil qilish uchun vaqt yo'q edi, shuning uchun ham mavsum davomida u butunlay yo'q bo'lib ketdi bopladingizmi, meningcha bu uslubdagi futbolchiga ehtiyoj bor, lekin u jamoa bilan birga mustahkam tushuncha bo'lishi kerak, yo'qsa bu nafaqat yangi uslubga aylandi, balki kichik taktik qoidabuzarlik ham

Qani endi, shu oq qonlarimizning gaplariga quloq solib chiqaylik. Chunki ularning o‘zining ham hisob-kitoblari bor — qachonlardir bir vaqtlar o‘zlari ham biryoqlab kutilgan narsalarni ko‘rgan edilar. Aytaman, o‘sha paytdagi “Umid Qarsiyeviston”dagi himoyachining o‘zi ham aynan shunday qilgan edi: to‘pni chapdan olgach, o‘ngga yo‘naltirib, darhol yuqoriga yugurar edi. Natija? 20 daqiqada qarshi tomon ikki marta chalgandi, biroq asosiy vaqtda uning yo‘qotishini boshqa himoyachi bartaraf etdi. O‘sha mavsumda jamoamiz ketma-ket 5 ta o‘yinni gol farqi bilan yutgan edi — faqatgina to‘pni keyinga yo‘naltira olish qobiliyatining natijasi edi. Qani, vaqtni hisobga olganlarimiz bilan gaplashsak, u oʻzining to'pni uzatish vaqtini kuzatardi — 1,8 sekunddan oshmasdi. Bu qanchalik noziklik ekanligini aytishingiz mumkinmi?

Bopladingiz, keling o'tmishni eslaylik — hozirgi kunga qadar menga buning eng yaxshi misoli sifatida "Paxtakor"ning 2012-yilgi mavsumi keladi. O'quv yili bo'lardi, chunki o'sha vaqtda men o'sha jamoaning o'sha yillarining barcha o'yinlarini tomosha qilgan edim, hech narsani chetlab o'tmasdim. Xullas, u mavsumda "qizil-oqlar"ning chap qanot himoyachisi bo'lgan Anvar Gafurov haqida gapiramiz — og'zida sigaret, ko'zida jahldan qaynoq bo'lgan o'zbekcha uslubning yuzaki asoschisi. Qachondir bir vaqtlar uning about to'p bilan ishlashi haqida gap ketgan edi — unga to'p kelganda, u uni choparib, darhol markazga yo'naltirar va jamoani tiriltirardi. Oshkora eslan, o'sha mavsumda u 34 ta o'yindan 28 tasida boshlang'ich tarkibda maydonga tushgan, ammo uning asosiy qahramoni bo'lganligi shundaki: to'pni chapdan olgach, 3-5 sekund ichida uni to'pni o'rtaga yoki o'ng qanotga o'kazar edi. O'sha vaqtlar "Paxtakor"ning statistikasiga nazar soladigan bo'lsak, ularning har bir 3-o'yindan 2 tasida hisobni ochishdagi asosiy sabab sifatida Gafurovning tezkor burilishlari ko'rsatilar edi. Yana bir narsa — u o'zining 7 ta golli uzatmasini ham aynan shunday qilib amalga oshirgan. Va yana bir misol — 2019-yilgi mavsumda "AGMK"da o'ynagan Davronbek Xolmatov. Uning chap qanotdagi harakatlari uchun esa "Qizil olmos"ning o'yinchilari shunday deb aytishardi: "Davron agar to'pni oldinda ushlab tursa, u bilan qandaydir sehrgardek ishlaydi — 1,5 sekund ichida uni markazga yo'naltirib yuboradi". Bu vaqt davomida uning jamoasi 12 ta o'yinda hisobni ochishgan, ulardan 9 tasida esa uning bevosita hissasi bor edi. Demak, vaqt o'tishi bilan ko'rinib turibdiki, bunday uslub haqiqatan ham mavjud bo'lib, lekin u o'yinchining jamoaga mosligi, shuningdek, jamoaning o'zi ham bunday taktikani qo'llashga qodir bo'lishi bilan bog'liq. Chunki agarda jamoa o'ziga xos guruh sifatida ishlashni bilmasa, ya'ni bu uslubni qo'llash uchun hamma vaqtni hisobga olish kerak bo'lsa — bu nafaqat foydali, balki zararli ham bo'lishi mumkin 😅