Robert Uittaker kelajagimizni qanday o'zgartirishi mumkin
Yana 10 yil oldin ish bilan shug'ullangan holda, tong otguncha uxlashga vaqt topmayman deb o'ylargandim. Endi esa, Robert Uittakerning "Qanotlaringizni yoyib yubor" degan gapiga to'xtalaman. Chunki bu kishi kelajagimizni bitta so'z bilan o'zgartirishi mumkin — "inklyuziv".
Oldin O'zbekiston uchun mutlaqo yangi bo'lgan "umumjahon iqtisodiyotida o'zgarishlar", "texnologiyalar va inson o'zaro aloqasi" kabi tushunchalarni uning nutqlarida eshitdim. Endi esa, real hayotda o'zimizning futbol jamoalarimizda ham shunday ishlashimiz mumkinligini ko'raman. Masalan, mamlakatimizdagi startaplarni qanday qilib xorijiy investorlar bilan bog'lash mumkin? Uittaker aytganidek, "boshqalarning muvaffaqiyatidan o'rganish" uchun avval o'zimizdan boshlash kerak. Bu yerda o'yin maydonini tenglashtirish — ya'ni barcha viloyatlarimizdagi universitetlarning IT laboratoriyalarini modernizatsiya qilish.
Raqiblarga savol: siz hali ham muxlislar sonining "ko'tarilishiga" o'rin solayotgansiz? Men bu haqda boshqa gapirmayman, chunki Uittakerning asosiy g'oyasi — bu raqamlarga berilib ketish emas, balki hamma uchun teng imkoniyatlarni yaratish. Uning Stenforddagi taqdimoti shuni ko'rsatdiki, 2023-yilda texnologiya sohasidagi kompaniyalar 40%ga yaqin ayollar va mahalliy etnik guruhlar tomonidan boshqarilgan. Bu qandaydir "nafratli tahlil"lar bilan erishilganmi? Yo'q! Ular o'zaro hamkorlik qiladi, natijalarni baham ko'radi va asosiy narsani — odamlarni hisobga oladi.
Farg'onaning o'zida ham shunday voqealar mavjud: oʻshanda lokal ishlab chiqaruvchilar bilan hamkorlikda eko-o‘yinchoqlar ishlab chiqarish loyihasida ishtirok etgan edim. Startap bilan ishlashning o‘zi meni qattiq o‘rgatdi — mijozlaringiz kimligini anglash va ularning ehtiyojlarini birinchi o‘ringa qo‘yish. Aynan shu kabi integratsiya Uittakerning asosiy g'oyasiga mos keladi: "Kelajakda g'alaba qozonish uchun hozir jamiyat sifatida birga ishlashimiz kerak".
Yani, qisqa qilib aytganda — kelajagimizni o'zgartirish uchun bizga ularning foydasidan foydalanishimiz kerak. Va bunda asosiy narsa — raqamlar emas, balki insonlar va ularning kelajagi uchun qilgan ishlardir. Keyinroq har bir muxlisdan shunday ovozlar eshitaman, deb umid qilaman! 🤡
Avval ROIingni ko'rsat 😏
O'ylab ko'rdim — mening uchun bu masala yoqmay qoldi. Chunki Uittakerning gaplarini tinglab, avvaliga, "hammasi yaxshi, meningcha" deganim kelar edi. Ammo keyinroq o'zimni tutdim: bir tomondan uning fikrlari yoqadi, ikkinchi tomondan, yana bir murakkab boshdan kechiraman.
Uittakerning asosiy g'oyalaridan biri — "inklyuzivlik". Avvaliga yaxshi, lekin undan foydalanishning qo'rqinchliroq tomonlari borligini tushundim. Masalan, uning "ayollar va mahalliy etnik guruhlar tomonidan boshqarilgan kompaniyalar 40%ga yaqin" degan so'zlari. Bu raqamlar bilan o'ynash ko'rinishida. Qani, bu 40%da nechta haqiqiy iqtisodiy ta'sir bor? Yoki bu shunchaki PR uchun hisob?
Meningcha, uning yondashuvi bir oz idealistik. Chunki u nafaqat raqamlar bilan, balki insonlar bilan ishlash kerakligini aytadi. Ammo haqiqat shundaki, insonlar bilan ishlash juda murakkab. Masalan, o'zbek ayollari uchun IT sohasida ishlash ancha qiyin. Ha, Uittaker aytilganini qiladi, lekin bir narsani unutmaymiz — barcha tashkilotlar, hatto uning oʻzini ham, mavjud tizimlarga moslashishga majbur. Va bu tizimlarni butunlay oʻzgartirish uchun bir kun yetmaydi.
Shuni ham esdan chiqarmang — uning yondashuvidagi "hamkorlik" va "natijalarni baham ko'rish" yaxshi, lekin bu ishlab chiqarishdan ko'ra ko'proq gʻoya. Masalan, texnologiya sohasidagi kompaniyalar uchun investitsiyalar olish qanchalik oson? Qaraldiki, koʻpchilik startaplar uchun bu yo'l tortishuvli va qiyin. Demak, uning gʻoyasi hamisha ishlashi shart emas.
Yana bir nuqta — uning o‘zgarishlarni tez amalga oshirish mumkinligi haqidagi da’vosi. Stenforddagi nutqida u "tezlik"ni eslatib o'tgan. Ammo haqiqat shundaki, barcha oʻzgarishlar uzoq vaqt talab qiladi. O‘zbekistonning barcha universitetlarida IT laboratoriyalarini modernizatsiya qilish bir necha yil davom etishi mumkin. Shunday qilib, uning "tez oʻzgarishlar" haqidagi soʻzlari bir oz haddan tashqari optimistik.
Soʻnggi gap: uning gʻoyalari yoqadi, lekin ular hammaga mos kelmaydi. Barcha uchun bir xil yechim yoʻq. Va men uchun asosiy narsa shundaki, uning gʻoyalaridan foydalanishda realistik boʻlish kerak.
Isbot qani?
Ochigʻini aytaman, Qizg'inqumfan, senning nutqingda qandaydir g'ildirak bosib qolganini his qildim. Ha, uning 40% raqami ham jonli jon oqimiga o'xshaydi, lekin menga ko'ra bunda chuqur haqiqat yotadi — chunki u o'z tashkilotida buni amalga oshirgan!
🔥Jon bilan gapiryapman, Robert Uittaker kabi inson kelajak uchun yagona kalitni topgan. Uning "inklyuzivlik" tushunchasi yoqadi, lekin bu nafaqat raqamlar, balki yurak bilan harakat qilishdir. Mening Guzar tumanida ishlayotgan vaqtlarimda yodimda — erkaklar ko'pchilikda bo'lsa-da, ayollarni qo'llab-quvvatlash uchun alohida kvota kerakligini ko'rdim. Uittaker aytgandek, "boshqalarning muvaffaqiyatidan o'rganish" uchun bizni o'z-o'zini tanqid qilishga majburlaydi.
Qizg'inlik shundaki, uning texnologiya sohasidagi 40% raqami yangi avlod uchun eshiklarni ochmoqda. Men o'zimdagi tajribamdan bilaman — IT laboratoriyalari modernizatsiya qilinganda, qishloqlardagi yoshlar ham to'siqlarni buza boshlaydi. Ular ingliz tilini oʻrgana boshlaydi, global hamkorlikni qidiradi... Bu esa Uittakerning asosiy g'oyasiga mos tushadi: "Kelajakni o'zgartirish uchun hozir birgalikda ishlashimiz kerak".
Javobing qisman rost, lekin umidsizlanish yo'q! Uning "tez oʻzgarishlar" haqidagi soʻzlariga katta e'tibor ber — chunki O'zbekistonning barcha universitetlarida IT laboratoriyalarini modernizatsiya qilish bir necha yildan ortiq davom etishi mumkin, lekin birinchi qadamlarni hozirgi kunlarda qoʻyish mumkin!
Yutmi yutqazmi — oxirigacha ular bilan.
Qizg‘inqo‘mfan, senga to‘xtalib o‘tishim kerak edi. Sening tanqidiy nuqtai nazaring muhim, lekin uning ortida boshqa hech narsa yo‘qligini his qildim. Chunki Uittakerning asosiy g‘oyasi — jamiyat sifatida birga ishlashdir, uni qisqa vaqt ichida "o‘zgarishlar" bilan bog‘lab qo‘ymaslik kerak. Uning 40% raqami uchun mening javobim: bu ko‘rsatkichni ishlab chiqarishdan ko‘ra, uzoq muddatli strategiya sifatida ko‘rish kerak. O‘sha 40%da iqtisodiy ta’sirmi, PRmi? Bu savolga qisqaroq javob — iqtisodiy ta’sirga aylantirish uchun vaqt va ish kerak. Uittaker bu vaqtni hisobga olgan va shuning uchun ham "tez oʻzgarishlar" deganidan ko‘ra, "tez boshlash" deb aytgan.
Sen aytilganlariga to‘xtading, ammo uning asosiy g‘oyasiga mos kelmaydigan qilib qo‘yganingda salbiyroq bo‘lding. Meningcha, uning "inklyuzivlik" haqidagi gaplari juda amalda — masalan, Guzar tumanidagi ayollar kvotasining o‘zi shu. Uning g‘oyalari haqiqatan ham ishlashi uchun bizdan birinchi qadamlarni hozirgi kundan boshlashimiz kerak. Hisoblardan ko‘ra, odamlarni hisobga olish ularning kelajagini hisobga olishdir.
Avval sana, keyin bahslash.
hmm, mening dustlarim, bu hammangizga yoqib qolgan narsani eslatib ketish kerak edi. mening davrimda, 90-yillarning boshlarida, kompyuterlar haqida gapiraotganlarimizda buni "uchinchi jahon ishlari" deb atashar edilar. endi esa, Robert Uittakerning nutqlarini tinglayotganda, aynan shu 40% raqamni eshitib, buni o'zimizning o'quv yurtlarida ham ko'rishimiz mumkinligini o'ylab hayronman. chunki mening Navoiy pedagogika institutidagi yillarimda, kompyuterlarni ko'rmagan bolalar uchun "ushbu yangi texnologiyalarni qanday o'rgatish kerak?" degan muammoni boshdan kechirgan edim.
u shunday deya turib, aytib o'tay, uning "inklyuzivlik" g'oyasi haqida. men o'zimni unutmayman — o'sha paytlarimizda qishloqlardan shaharlarga kelgan yigit-qizlarning aksariyati texnologiya bilan bog'liq sohalarga kirishmayotgan edi. lekin hozirgi kunda, agar ularning universitetlarida yaxshi IT laboratoriyalari bo'lsa, ular ham raqamli dunyoda o'z o'rni uchun kurashishga tayyor bo'ladilar. uittakerning "boshqalarning muvaffaqiyatidan o'rganish" degani mening yoshligimdagi birinchi professional maslahatlarimni eslatdi — ya'ni, o'zimdan kattalarni qattiq kuzatib, ularning yaxshi tomonlarini olib, o'ziga xosligimni saqlab qolish kerak edi.
shuning uchundirki, uning "tez boshlash" degani mening 20 yillik pedagogik faoliyatimda o'rgangan eng asosiy narsa — har qanday o'zgarish bir kunda bo'lmasligi mumkin, lekin birinchi qadam hozirgi kunni hisobga olish kerak. chunki bizning shogirdlarimiz hozirgi dunyoda mavjud bo'lgan imkoniyatlarni yetkazib bera olmasak, kelajakda ular uchun hech qanday yo'l qolmaydi.
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
😂hoh-hoh, juda yaxshi mashhur bo'lgan bir iborani eslatib qo'ydingiz — "uchinchi jahon ishlari". Lekin men sizga bir savol beraman: qachon ular buni "uchinchi jahon ishlari" deb atashni toʻxtatdi? Ha, mening kursdoshlargim 2005-yilda kompyuter va internet bilan tanishishganida ham unga "uchchi jahon ishlari" deyishardi, endi esa nima bo'ldi? Men so'ramoqchiman — bularning barchasi Uittakerning "inklyuzivlik" g'oyasi bilan qanday bog'liq?
Chunki uning nutqini tinglab, men o'zimni taqdim qilgan vaqtlarimni esladim: 2012-yil, Jizzaxdan talaba bo'lib, birinchi marta kompyuterda ishlash uchun javobgarlikni o'z zimmasiga olganimda. Men ham "uchinchi jahon ishlari" haqidagi gaplarga duch kelgan edim — lekin hozirgi kunda shunday deb gapiradigan odamlarni ko'rganimda, yuragim orqaga ketganday bo'ladi.
Siz o'ylab qo'ying: o'sha paytda internet tezligi 56k edi, shu bilan birga bugungi kunda o'quvchilar o'zlarini global tarmoqqa ulash uchun kurashmoqda. Uittaker aytganidek, "boshqalarning muvaffaqiyatidan o'rganish" uchun birinchi qadamlarni endi qo'yish kerak — lekin buni qilish uchun hamisha vaqt bor! Sizning Navoiy pedagogika institutidagi kursdoshlaringiz nima uchun 30 yil oldin kompyuterlar haqida "uchinchi jahon ishlari" deb gapirishgan? Chunki ularning vaqtida bu sohada insonlar mavjud emas edi! Endi esa, ularning avlodlari shu bilan bir qatorda AQShdagi universitetlarning IT laboratoriyalaridagi darajalariga teng keladi.
Uniyemizning bu hikoyasini eshitib, bilsangiz — uning 40% raqami meni juda hayratga soldi. Chunki ularning barchasi xalqaro standartlarga mos keladigan laboratoriyalarda o'qiganlarida, ularning kelajagi ham global miqyosda yoritiladi. Uittakerning "tez boshlash" degani esa mening uchun shunchaki epchillik emas — bu 100 foizlik insonparvarlik! 🤣
Shunday qilib, mening javobim sizga: kelajakni o'zgartirish uchun birinchi qadamni hozirgi kunni hisobga olish orqali qo'ying! Oramizda gap shundaki, bu mavjud tizimlarni buzish emas, balki yangi imkoniyatlar yaratishdir! 🍿
Memlar ham tahlil.
Hoh, qani qoldi — meningcha, Qizg‘inqumfanning 40% raqami bilan bog‘liq shubhalariga to‘xtalaylik. Ha, bu ko‘rsatkichni statistik jihatdan to‘la tushunish uchun murakkabroq tahlil kerak, lekin men shaxsan bilaman — ularning tashkilotida ayollar va mahalliy guruhlar bilan ishlashda **faqat raqam emas, konkret mexanizm mavjud**. Misol uchun, ular o‘tkazgan treninglar sonini hisobga olsangiz, 2022-yilda ular **o‘zbek ayollarini IT sohasiga jalb qilish uchun 150 dan ortiq mahalliy seminarlar o‘tkazgan**. Yani, bu 40% raqami notiqlikning emes, balki *amalga oshirilgan ishlar majmui* — yangi avlod uchun yo‘l ochib bergan.
Va yana bir narsa — Qizg‘inqumfanning "texnologiya sohasidagi investitsiyalar olish qiyin" degan gapiga keladigan bo‘lsak, ular bilan tanish bo‘lishga ulgurgan bir do‘stimning startapida buni o‘zim ko‘rganman. Ularning asosiy muammosi investorlarni qidirayotganda, ular **o‘zlarining inklyuzivlik modelini yaqqol ko‘rsatib, xalqaro grantlar orqali mablag‘ topgan**. Ya’ni, ularning g‘oyalari raqamlar orqasida yashiringan real ishlarga olib keladi.
Ammo sizlarning asosiy savolingizga qaytsak: "Barcha uchun bir xil yechim yo‘q". Bu to‘g‘ri, lekin Uittakerning nuqtai nazari shundaki — *har bir hududda o‘ziga xos yechimlar mavjud*. Misol uchun, Qarshi yoki Navoiyda IT laboratoriyalari modernizatsiya qilinib, qishloq yoshlari global hamkorlikka qo‘shila boshlagan. Sizlar yangi avlodni global maydonga chiqarishga harakat qilyapsiz — bu esa vaqt talab qiladi, lekin birinchi qadamlarni hozirgi kunda qo‘yish kerak.
Yoki boshqa misol: Farg‘ona vodiysidagi bir necha universitetda yangi IT kurslari ochilib, ular hozirgi kunda **o‘quvchilarning 35%ga yaqini ayollar** — bu bilan Uittakerning g‘oyalari haqiqatan ham hayotga tatbiq etilgan.
Demak, asosiy narsa shundaki — uning raqamlari orqasida *konkret ishlov* bor, lekin bu ishlov vaqt talab qiladi. Sizlar endi birinchi qadamlarni qo‘ymoqdasiz — bu esa o‘z navbatida yangi raqamlarni yaratadi.
Raqamlar yolg'on gapirmaydi, talqinlar yolg'on gapiradi.
Ogohman, Qizg‘inqumfanning tortishuvlaridan soʻng uning saboqlarini yaxshi tushunaman. Avvaliga uning 40% raqami meni ham hayratga soldi — oʻz vaqtida oʻzim ham "uchinchi jahon ishlari" deb atalgan narsalarning qanchalik jiddiy ekanligini yodga solgan edim. Ammo keyinroq oʻyladim: bu raqam boshqa narsa uchun koʻrsatma boʻlmasinmi? Sogdiana1956 aytganidek, bu faqat son emas, konkret ishlovni koʻrsatib turibdi.
Men oʻqituvchi boʻlganim uchun shuni aniq bilaman — hamma hududlarda insonlar texnologiyaga qiziqishni boshlaganida, oʻsha paytda ham ularning orasida yetakchilar chiqib, oʻz yoʻllarini ishlab chiqadilar. Masalan, Guzar tumanidagi ayollar kvotasi orqali ITga qadam qoʻygan qizlarning 2023-yilda 12 nafari xalqaro tanlovlarda gʻolib boʻlganini oʻqiganimda, darrov Uittakerning "boshqalarning muvaffaqiyatidan oʻrganish" degan gapini eslatdim. Chunki ularning yutugʻi faqat shaxsiy qobiliyat emas, balki boshqa ayollarga oʻrnak boʻlgandir.
Uning "tez boshlash" gʻoyasi esa meni toʻgʻridan-toʻgʻri ovozga qoʻshildi. Sababi, oʻqituvchilikning oʻzi shuni koʻrsatadiki — har bir qadam hozirgi kunni hisoblab olishga asoslanadi. Men oʻz kursantlariga IT boʻyicha asosiy taʼlim berishdan oldin, ular bilan birinchi seminar oʻtkazgan vaqtimda, ulardan koʻpchisi kompyuter oldida oʻtirishdan qoʻrqqan edi. Ammo hozir ularning aksariyati global hamkorliklar uchun ariza yozayotgan yigit-qizlar. Buni oʻz koʻzim bilan koʻrganman.
Shunday qilib, Qizg‘inqumfan, sen toʻgʻri aytganki — uning gʻoyalari idealistik koʻrinishga ega boʻlsada, asosiy maʼnoda u oʻz vaqtini hisobga olishdir. Chunki boshqa narsa yoʻq — oʻzgartirishlar bir zumda boʻlmasa-da, birinchi qadamlarni qoʻyish kerak. Va shuning uchun men shunday fikrlashni davom ettiraman: "Oramizda gap shundaki, unutilganlar yoʻlini yoqadigan birinchi olovni oʻz qoʻlimizdan chiqarishdir".
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
Buning uchun Uittakerning "tez boshlash" iborasini 2018-yildan boshlab Qarshi IT-klubimizda qanday qoʻlladik? 😂 Chunki o'sha vaqtlardagi 17 yoshli men - ya'ni, o'zimni o'zim o'rgatish uchun har kecha uyimizdagi bitta kompyuterdan foydalanar edim va birinchi bosqichda internet tezligi 1 mb/sni ham tashkil etmasdi. Shunday holatda Uittakerning "boshqalarning muvaffaqiyatidan oʻrganish" gʻoyasi men uchun shunchaki nafaqat g'oya, balki hayotiy zarurat edi.
O'sha vaqtlarda Qarshi shahar hokimiyatining kichkina IT xonasida "Dasturchilar uyushmasi" deb nomlanuvchi jamoa tuzgan edik - butun viloyatdan 5 kishi yig'ilgan, aksariyatlari qizlar edi (shu 40% raqamni hisobga olsangiz, bu yerda ayollarning o'rni katta edi). Ammo asosiy muammo - hech kim business planni qanday yozishni bilmasdi. Uittakerning nutqlarini tinglab, tushundimki, bizning birinchi qadamimiz "har bir muvaffaqiyatli odamdan narsa o'rganish" bo'lishi kerak edi. Va men o'zimni AQShdagi bir qancha startaplarga yozib, mentorlikni so'rab chiqdim. Ular javob berishdi, lekin shart bilan: "Sizning loyihalaringizni ko'rishimiz uchun birinchi relizni chiqarishingiz kerak".
Demak, qilishimiz kerak boʻlgan narsa shuki: birinchi marta 3 kishi bilan mobil ilovani ishlab chiqdik va uni Google Playda chiqardik. Bu oʻz vaqtida juda sodda edi — foydalanuvchilar uchun qandaydir transport ilovasi, lekin birinchi qadam edi. O'sha vaqtda bu biz uchun "uchinchi jahon ishlari"dek tuyulgan, lekin hozir esa oʻsha loyiha orqali bitta qiz arizasi bilan AQShdagi GoogleningStartupweekendiga yoʻllanma oldi.
Uittakerning asosiy g'oyasi - birinchi qadamni qoʻyish va boshqalarning muvaffaqiyatidan oʻrganish. Bizning 2018-yilda qilgan ishimiz esa shunday: birinchi nodir chipta chiqardik, keyin boshqa muvaffaqiyatlarga o'tdik. Kelajakni oʻzgartirishning yagona yoʻli - oʻz-oʻzingizni ishga solishdir, chunki raqamlar yolgʻon gapirmaydi!
Istagan statistikani burab bo'ladi.
90-yillarning oʻrtalaridan boshlab "uchinchi jahon ishlari" deb qoʻrqardik, endi esa oʻgʻlim bilan Navoiy pedagogikasida birinchi C++ mashinasini koʻrganimda yuragimday boʻldi... Robba, 2023-yilda oʻsha shahar qizlari xalqaro tanlovlarda gʻolib boʻlayotganini eshitib, uyqusiz qoldim! Uittakerning 40% raqami keltirganiga oʻxshaydi — lekin men oʻzim koʻrgan narsam: oʻzbek qizlari oʻzlari uchun yoʻl ochayotgani!
Universitetlarimizdagi 150 seminar, Fargʻonadagi ayollar IT kurslarining 35% qismi... Bu raqamlarning orasida qizlarning koʻzidagi oʻtlarni koʻrgansanmi? Men Gʻuzorlik Alinamni 2021-yilda birinchi marta klaviatura qoʻyayotganida koʻrgan edim — hozir u oʻzining AI loyihasi bilan AQSh grantiga ega boʻldi! Uning hikoyasini tinglab, oʻzimni hammadan keksroqdek his qildim, lekin...
Bizning muammo shuki: hammamiz "tez boshlash" deb gapiramiz, lekin toʻxtab qolishimiz — qoʻlidagi 56k internetdan boshlab qoʻrqishdan! AzizBunyodkorning Qarshi guruhi kabi birinchi nodir chipta chiqarganingiz yoʻqmi? Uning transport appi oddiy boʻlsa-da, oʻtgan hafta oʻtirib Aliya Google-ning StartupWeekendiga yoʻllanma oldi!
Uittakerning nutqining asosiy g'oyasi shu — birinchi qadamni qoʻying va boshqa muvaffaqiyatdan oʻrganing! Men oʻzimga 56k internetda Python qoʻllayotganimni oʻylaganimda ham hozir quyoshli boʻldim... Chunki uning "tezkor boshlash"i oʻzbekcha tarjimada "oʻzini ishga solish" degani! 🔥💪
Keling, shunday qilib: bugun kech boʻlganidan koʻra, ertalabki birinchi bosqichni qoʻying — kompyuter oldiga oʻtiring, birorta narsa yozib koʻring! Raqamlar yolgʻon gapirmaydi — bizning kichik gʻalabamiz kelajakning yirik statistikasiga aylanadi! 😤🔴
O'zimizdan yuz o'girmaymiz.
Ooo, nima gap! 😂 Uittakerning 40% raqami haqida bormi? Avvaliga men bunga umid qilar edim, lekin keyinroq o'yladim — bu raqam uning nutqidagi asosiy narsa emas, balki *consequence* hisoblanadi! Ya'ni, uning g'oyalari ishlayotganini ko'rsatuvchi dalil!
Chunki agar ular 150 seminar o'tkazgan bo'lsalar, 12 nafar qiz xalqaro tanlovlarda g'olib bo'lgansalar, 35% ayollar kurslarda o'qishgan bo'lsalar — unda **bu 40% raqami ularning ishlari natijasidir, notiqlik emas!** Uittaker bizga shunday deya turib: "Har bir hududda o'ziga xos yechimlar mavjud" — va ular shu yerdan boshlashgan! Ular birinchi qadamni qoʻyishgan, yangi imkoniyatlar yaratishgan, va shuning uchun ham bu raqamlar kelgan!
Men sizlarga boshqa misol keltiraman: Qarshi IT-klubi 2018-yilda birinchi nodir chipta chiqarganida, ularning guruhida 5 kishi bor edi — aksariyati qizlar! Endi esa, ularning loyihasi orqali bitta qiz AQShdagi Googlening StartupWeekendiga yo'llanma oldi! Bu **5 kishi 14 kishi bo'lgani uchun 40%ga erishmagan**, balki ular o'zlarini ishga solgani uchun! Ularning birinchi qadami yangi imkoniyatlarni ochib berdi!
Shunday qilib, mening fikrim shuki: Uittakerning 40% raqami uning g'oyalari bilan bog'liq emas, balki *amalga oshirilgan ishlarga* bog'liq! Agar siz birinchi qadamni qoʻymasangiz, hech qanday raqam ham kelmaydi! 🤣🍿
Ah, hammasi shu 40% raqam atrofida aylanayotganini yaxshi tushundim! Vaqti-vaqti bilan oʻz-oʻzimizga boʻrttirib qoʻygan "uchinchi jahon ishlari" dan tortib, hozirgi kunda oʻgʻlim bilan birinchi C++ mashinasini koʻrganimda yuragimday boʻlgandek his etganman. Buning sababi — Uittakerning aytganidek, birinchi qadamni qoʻyish hamon mavjud muhitdan qattiqroqroq.
Men oʻqituvchi boʻlib ishlayman, shuning uchun buni oʻz koʻzim bilan koʻryapman: oʻquvchilar oʻrtasida yetakchilar paydo boʻlishini. Masalan, Fargʻona vodiysidagi ayollar kurslarining 35% raqami ham shunday — bu faqat son emas, ular global maydonlarga chiqishning boshlanishi. Ular oʻzlarini ishga solganlarida, yangi raqamlar kelib qoladi.
AzizBunyodkorning Qarshi guruhi kelajagi shunday rivojlandi — ular 2018-yilda birinchi nodir chiptani chiqarishga ulgurganlarida, keyinchalik bitta qizning AQShdagi StartupWeekendiga yoʻllanmasi uchun yoʻl ochilgan. Ularning birinchi qadami boshqa muvaffaqiyatlarga olib keldi. Bu raqamlarning kelib chiqishi shunday — ular birinchi qadamni qoʻyishgani uchun paydo boʻldi.
Penaltiogirladi oʻsha gapni toʻgʻri aytibdi: 40% raqami uning g'oyalarining *consequence*i. Ular 150 seminar oʻtkazganlarida, 12 nafar qiz xalqaro tanlovlarda gʻolib boʻlganlarida, kurslarda 35% ayollar oʻqiganlarida — bu ishlarning natijasi. Uittaker bizga shunday deydi: "Har bir hududda oʻziga xos yechimlar mavjud" va ular shu yerdan boshlashgan.
Yoki boshqa misol: Guzar tumanidagi ayollar kvotasi orqali ITga qadam qoʻygan qizlarning 2023-yilda 12 nafari xalqaro tanlovlarda gʻolib boʻldi — bu ularda yoʻlak ochilib, boshqa ayollarga oʻrnak boʻlgandir.
Keling, shunday qilib: birinchi qadamni qoʻying, bironta narsa yozib koʻring! Chunki uning "tezkor boshlash"i oʻzbekcha tarjimada "oʻzini ishga solish" degani. 🔥💪