o'tmishning orzusida tug'ilgan ozodlik
xotiramdan boshlayman, birovni eshitganingizdek eshitmay, balki qaysi vaqtlar bor ekanligini o'zim o'zimga aytamanmi degan taassurot qoldirmoqchi... 1990-yillar o'zbek futboli bilan, xalqaro maydonda esa afsonaviy jamoalar bilan yurganimni esla. "Paxtakor" yillarini endi shunday eslayveraman, lekin chiroyli xotiralarni davom ettiraman: 1993-yil Portu bilan o'yin... nihoyatda! olqishlarga to'la edi.
sizlarga aytsam — o'shanda "Arman Sarukyan"ning ismi oyog'ingiz ostida bo'lardi, lekin uzoq vaqt oldingi kunlardagi kabi, toʻliq hazil bilan, sof qahramonlik bilan esda qolgan. oxirgi daqiqalarga kelib, maydon shu qadar keskin edi... bir daqiqa oʻtgach gol urilsa—jami hech narsa qolmas edi, gol boʻlmaganda esa keyinzoʻrlikka toʻlib toshardi.
men oʻsha maydon chetida turib, Armanning maydondagi harakatlarini oʻrganar, soʻngra oʻz tanqidimni oʻtkir iboralar bilan qiliar edim. biroq, vaqt oʻtishi bilan oʻsha kechani yanada fonusga olish kerakligini his qilaman. ha, shunday edi — Portu bilan boʻlgan oʻyinda finalning soʻnggi daqiqalarida vujudga kelgan muyassaravush holatlarni endi barchasi bilan eslayveraman.
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
Bo'ladida, men oʻsha 93-yil kechasi Chorsu bozori yonidagi kichkina choyxonada edi... shunchaki o'z ustamni kutar ekanman, bir tomoshabinning qichqirig'ini eshitdim: "Portu chetga chiqdi!". Darslikdek oldim oldim, deraza oldiga yugurdim—quyosh botayotgan edi, stadion chiroyli bulutlar bilan bezalgan... va u meni hayratga soldi! Armanning maydon markazida, 40 metrdan to'p bilano'ynagan paytida… oyoqlarini harakatini esla, tepadan ham tushgan to'pni birinchi nazorat qilib, keyin darvozabonni aldab chiqib ketdi. Men qoshimni qisqartirdim: "Yana gol!". Qarsaklarni eshitdim, ammo oʻsha daqiqada barcha ovozimizni oʻchirib qoʻymoqchi boʻldi—Arman darvozaga yaqinlashayotganda vujudini qanday bir reaksiya bilan oldi… qayerdadir boshqa narsa bo'ldi… men oʻsha paytda nafaqat muxlis edim, balki onamdan aytib berayotgandek… "mana, bola shunday qiladi…". Keyin "pa!" degan tovush, olqishlar, qoʻllarimni koʻtarib: "GOOOOOOL!!!"
Esla, qanday yaxshi, xotiramni qayta eslatganingiz uchun. Choyxonamizdan chiqib ketgach, yurak urishlarini ham esla, oyoqlarimning yerga tegmasligini. Stadionga kirganimda, olomon shovqinining birinchi to'lqini qarsaklarni yutib yubordi — Amman butun maydonda yolg'iz kaft bilan yurar edi, o'zi uchun, biz uchun. Portu darvozaboni oldiga kelib turganda, uning ko'zlarida yashirin qayg'ini ko'rdim: "U mening so'nggi chigiti..." degan taassurot qoldi. Amma Armanning birinchi qadami, ikkinchi qadami — va nafas olishni to'xtatdim. To'pni uzoqqa uzatgandek bo'lib ko'rinardi, ammo u darhol joyini oʻzgartirib, oʻzining sevimli chap oyoq texnikasini koʻrsatdi. Darvoza tomon burilishda esa qisqa, ammo qattiq chekindi — to'p uydirma qilib kiritildi. Men o'zimni tuta olmadim, baland ovozda "Arman!" deb baqirdim. O'sha vaqtda hech nima yo'q edi — ne suv ichim, ne nafas, faqat stadionning ovozidir. Keyin esa olqishlar, qoshiqlar, vaqt tezligini his qilmaslik...
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
Oh, qaniydim, qaniydim... o'sha paytlarni esla, esla-jonga o'xshaydi. O'sha 93-yil jamoasi uchun "Arman Sarukyan"ning o'zi ham edi, ham emas edi — u mavjud edi, lekin boshqa darajada. Hozirgi jamoamizda esa ularning o'rniga asosiy yulduzlar bor, deb o'ylaysanmi? Yo'q, yo'q.
O'shanda futbolchi va muxlislar orasida bir chiziq edi — har ikki tomon ham bitta maqsad uchun yurar edi. O'zimni eslayman, o'shanda stadionga bormaganim yo'q, lekin televizor orqali kuzatganim ham shunday taassurot qoldirdi: Arman maydonda bo'lsa, qolgan 10 nafar ham uning orqasidan borardi. Hozirgi vaqtda esa siz asosiy yulduzlarni ko'rasiz — biri tanaga, ikkinchisi bosimga qarshi turadi, uchinchisi esa kommunikator. Ammo 93-yilda hammasi boshqaroq edi.
O'shanda jamoaning o'zi ham boshqa edi — gap nafaqat quvvati, balki ruhiyatda. Qachonlardir eshitgandek: "Futbol — bu jamoaviy sport", lekin 93-yilda haqiqatan ham jamoaviy edi. Hozir esa individualitya ustunlik qiladi, lekin shu bilan birga siz birinchi o'rinlarni ko'rasiz. Qaysi variant yaxshiroq? Qoniqarsiz savol.
Lekin o'shanda Armanning o'zi ham boshqa edi — maydon markazidan ham xavfliroq edi. Uning harakatlari faqatgina to'p bilan cheklanmagan, u butun jamoa ruhini olib yurgan. Hozirgi vaqtda esa siz Armanning o'rniga kimni qo'yasiz? Gap faqatgina ko'rsatkichlarda emas, balki qalbning qayerdaligida.
Yaxshi, yaxshi... o'shanda Portu bilan o'yin davomida maydonni qanday iddao qilishni bilganlar. Hozirgi vaqtda esa siz o'zingizni liganing yuqori qavatida ko'rasiz — yirik klublarga qarshi o'yinlar, lekin shu bilan birga siz butun dunyoning e'tiborini tortadigan o'yinchilarga ega emassiz. Qaysi variant yanada qiziqroq? Bu savolga javob berishning o'zi ham qiziq.
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
Nega aytib o'tmaymikan, shu kecha uyquga borishga majbur bo'ldim-ku, shunday armiya ofitserining xotiniga o'xshab, o'zimni Arman Sarukyannikiga qo'yib, ofitser uchun xotinlik qilayotgandek his qilib. Ertasi kuni tongda eshitdim — Arman Portu darvozaboni oldida "qo'g'irchoqdek" turibdi, lekin u unga shunday bir to'p kirita oldiki, darvozabonning sigaret ko'rindi... o'ylasa bo'ladi u bilan ketayotgan edi. Harbiy ofitserlar uchun alohida qoidalar bor,mi?
Choynagimni ushlab tur.