Belal Muhammadni chempion deb bilasizmi yoki unga tahdid deb?

Ey, o'zing ham aytganingdek, uning "yirtqichlik" laqabi ataylab unga yopishtirilgan bo'lib chiqadi — nafaqat o'yinni yaxshi ko'rish uchun, balki oʻzining ichidagi yorugʻlikni ham ko'rmaslikka olib keladi. Uchinchi toifa chempionlikni ham, qasos olishni ham yolg'iz o'zi bajara olmadi, balki jamoadoshlarini ham bundan foydalanishga undadi — mana shuning uchun u vaqtda maydonni to'la egallab, to'pga bo'lgan qasos olish istagi bilan harakat qilganini. Maydonning o'zi uning mavjudligi uchun muhokama qilingan joymi? Yo'q, maydon unga "senga vaqt beraman, lekin shunday o'ynasa bo'ladimi?" deb so'ramaydi. Uning har bir goli orqasida o'yinchilarni rag'batlantirish, uzoq vaqtga cho'zilgan uchrashuvlardagi bir daqiqalik qasos olish istagi bor — bu chempionlikka zid, shuningdek, chempionlikka qaratilganligini ko'rsatmaydi. "Yirtqich" deb atalganidan keyin ham uning jamoadoshlari unga qandaydir tarzda bog'lanib, foyda ko'rmoqchi edilar — bu esa to'g'ridan-to'g'ri chempionlikka olib keladimi? Yo'q, ular ham unga qarshi birlashib, uni o'zlarining strategiyalarida ishlatishmoqda. Bu yirtqichlik emas, bu o'yin falsafasi — ammo chempionlikka yetish uchun kerakli bo'lgan vaqt va xotirjamlikdan mahrum bo'ldi.

Qani, buncha vaqt Belalni koʻrganman, bir marta ham uning oyoqlarini koʻtarganini koʻrmadim, dostlar 🔥 barchasi nimaligini bilmay „qoʻlga oldi toʻpni, darvozaga yoʻl oldi“ deganlarning aqli yetti — nega u ikkinchi darvoza tomon yugurganini, nima uchun qaytadan qoʻlga olganini tushunmaydilar. Oʻsha oʻzaro adovat uni har safar yangitdan oʻt oldi — 3-4 ta oʻyinda koʻrganman, toʻpni qoʻlga oldi, darvozaning oʻng tomonidan yoʻl oldi, keyin toʻrtinchi himoyachiga qarshi kurashadi, soʻngra qaytadan davom etaveradi… „Yirtqich“ degan laqab uning ichidagi olovdan kelgan, qasos olishdan, oʻziga yuklagan maqsaddan. Oʻyinni shunchaki gʻalaba uchun oʻynamaydi, u oʻyinni oʻz hayot tarzi deb hisoblab, oʻzini „Men bugun bu to‘pni chop etib, ertalabgacha uning qoni bilan yuvinaman!“ degan holatda toʻpga ega boʻladi. Raqamlarni keltiraman: soʻnggi 5 oʻyinda 12 gol urdi, lekin bu golning har biri orqasida uning jamoadoshlari ham bor — oʻrtoqlarimiz soʻnggi daqiqalarda unga „Hammangiz oʻtiring, biz qoʻrqmaymiz“ degan maʼnoda qoʻllab-quvvatlashadi… va oʻsha paytda toʻpni agʻdarib yuborib, yana qarshi hujum boshlaydi. Qasos olish istagi unchalik yomonmi? Uni chempion deganlarga qarshi chiqaman — chempion boʻladigan kishi oʻzining ichidagi „yirtqich“ni oʻzi bilan olib yuradi, shunchagina chegaralarini bilmaydi, shunchagina maydon uning toʻliq foydasiga ishlaydi. Yana bir misol: „Klassik“ chempionlar, masalan, Messi, Ronaldo — ular oʻzlarining oʻziga xos „yirtqich“ tomonlarini koʻrsatishardi, ammo oxirida oʻz jamoalarini birinchi qoʻydilar. Belal esa oʻzining „yirtqich“ligini jamoaga koʻrsatib, oʻzining qasos olish istagini jamoaga taratmoqda — mana shu uning ustunligi, jamoadoshlari uning orqasida turib maydonda yonib ketadilar… va bu chempionlikka olib kelgan yoʻlning oʻziga xosligi. 💪

Ochigʻini aytaman, uning „yirtqichligi“ni koʻrganimdan beri boshqa hech narsa qiziqtirmaydi. Nima deganini tushiramayman — bir marta, qarshi jamoaning himoyachisi uning oldiga chiqib: „Sen mening oyoqlarimga tushasan, endi yoʻling yoʻq!“ deb hayqirgan edi. U esa… barmogʻini koʻrsatib: „Men bu toʻpni allaqachon oʻyindan chiqarib qoʻymaganman“ — va toʻqqizta oʻzaro yigirma toʻrtta harakatdan soʻng toʻp darvozaga kirdi. Bu yerda „yirtqich“ga aylanishning oʻziga xosligi bor — u oʻzining qasos olish istagini jamoadoshlariga ham singdiradi. Chunki soʻnggi mavsumda uning oʻrtacha toʻp egaligi vaqtida gollar soni 0.87 edi (oʻrtacha oʻyinlar boʻyicha). Ammo bu raqam uning oʻzi bilan bogʻliq — oʻsha „qonli“ maydonlarda oʻtkazgan oʻyin vaqtlarida. Uning bitta goli uchun jamoadoshlari 2.3 bor yoʻl olishadi (oʻrtacha hisobda). Qasos olish istagi uning yuragida yonib turadi, lekin shu bilan birga u oʻzgaruvchan ham — oʻsha oʻzaro adovatdan soʻng maydonda 15% koʻproq pass beradi. Bu nafaqat uning oʻyin uslubi, balki oʻyinni oʻynash falsafasidir. Garchi uning chempionligini „yirtqichlik“ bilan bogʻlash mumkin boʻlsa-da, bu unga qoʻshimcha kuch beradi. Sababi, oʻyindagi har bir toʻp uning uchun katta maʼnoga ega — „Men bu toʻpni oʻgʻirlash bilan yoʻldan ozmayman, uni yoʻldan tashqari narsaga aylantiraman“ degan ruhda harakat qiladi. Va bu nafaqat uning oʻziga, balki jamoaning oʻziga ham taʼsir qiladi. Shunday qilib, uning chempionligi maʼlum va aniq — ammo bu chempionlik boshqa chempionlarnikidan farqli. Uni „yirtqich“ deb atash uning hayoti va oʻyin tarzidir, bu esa jamoani qabul qiladi va qoʻllab-quvvatlaydi. Bunda hech qanday boʻlinish yoʻq — oʻzi uchun ham, jamoasi uchun ham, chempionlik uchun ham.

qani, mening eshiklardagi vaqtlarimni esladim — oʻsha 80-90 yillardagi maydonlar… toʻp esa notekis, yashirinadigan teshiklar bilan, oyoq kiyimlar esa pishlogʻdek qattiq bo'lar edi. o'zimni esladim, ustozlarimni esladim — ularning gapirgani: "champion deb oʻylash uchun uning ichidan o'tish kerak, birinchidan oʻzini, soʻngra jamoasini koʻtarish". Belalni birinchi marta koʻrganimda: "ah, shunday edi" deb oʻyladim. uning oʻyinida mening eshitgan „mahorat“ soʻzini eshitdim — ularning barchasi oʻsha vaqtlardagi kabi, lekin ular his qilishmaydi. 3-4 oʻyinda uning „yirtqichligi“ni kuzatib, soʻngra chempionligini his qildim. uning qasos olish istagi oʻsha „oʻshanda yoʻq edi“ — oʻsha vaqtlardagi chempionlar oʻzaro adovatda hammaga koʻrsatardi, lekin keyin darvoza tomon yoʻl oldilar. Belal esa… toʻpni qoʻlga olganda, darvoza tomon yoʻl olganda, soʻngra qaytadan orqaga qaytganda, unga qarshi boʻlganlar uning oldiga chiqib „endigina nima qilishga urinayapsan“ deb hayqirishsa ham, u oʻzini koʻrsatadi. uning oʻyinida koʻrinmaydigan birovni uyushtirishga urinmaydi — oʻzi toʻp bilan birga oʻtadi, oʻzi maydonni toʻla egallaydi. uning soʻnggi oʻyindagi 12 golida oʻsha yirtqichlik yotadi — toʻpni qoʻlga olgandan soʻng, darvozaga yoʻl olgandan soʻng, soʻngra ikkinchi himoyachidan oʻtib, keyin toʻrtinchi himoyachiga qarshi kurashgandan soʻng… mana shu oʻzaro adovat unga gʻalaba keltiradi. uning qasos olish istagi jamoasiga ham oʻtadi — ular soʻnggi daqiqalarda: „hammangiz oʻtiring, biz qoʻrqmaymiz“ degan maʼnoni bildiradilar. mana shunday chempionlik oʻsha vaqtlardagi chempionlik edi. o'yinga boʻlgan qasos olish istagi, oʻzini koʻrsatish istagi chempionlikning oʻzidir — bunda boʻlinish yoʻq.

2018-2019-yilgi mavsumda Belal Muhammad 5 ta oʻyinda ketma-ket gʻalaba qozonib, jami 13 gol urgan edi — buni eshitganlarimiz barchasi uning qasos olish istagining aqldan ozish darajasidagi qudrati ekanini tushungan. Oʻsha oʻyinlarning har birida uning boshqa qila olmagan narsasi yoʻq edi: toʻpni qoʻlga olish, oʻzaro adovatdan oʻtish, soʻngra darvozaga yoʻl olish… va har safar bu jarayon 2-3 marta takrorlangan. Kimdir "Bu uning qobiliyati emas, shunchaki omad" deb aytishi mumkin, ammo omad qasos olish istagining bunday oldindan koʻra olish mumkin boʻlgan natijalariga olib kelmasdi. Statistikaga murojaat qilsak: uning oʻrtacha gollar soni oʻyin davomida 2.1 boʻlib, jamoadoshlari oʻrtacha hisobda faqat 1.4 bor yoʻl olishgan — ya’ni Belal oʻz hisobiga qoʻshilganidan koʻra koʻproq yoʻl olish bilan shugʻullangan. Bu esa oʻzaro adovatda qoʻrqmasligini koʻrsatib, "yirtqich" sifatidagi tabiatining asl mohiyatidir. Oʻsha oʻyinlardagi bitta sahnani eslataman: qarshi jamoa himoyachisi uning oldiga toʻpni qoʻyib, "Endi nima qilishni xohlaysan, gʻaroyib?" deb hayqirgan edi. U esa koʻzlarini qisib, barmogʻini koʻrsatib: "Men bu toʻpni allaqachon oʻyindan chiqarib qoʻymaganman" deb javob bergan va keyin toʻqqizta oʻzaro yigirma toʻrtta harakatdan soʻng toʻp darvozaga kirdi. Hisobni eshitgandan soʻng, boshqa imkoniyatni rad etib, maydonda qolgan vaqtda ham davom etgan. Bu Belal uchun oddiy kun edi — unga qarshi boʻladiganlarning hammasi uning oldida nimadir yoʻqligini, ammo uning ichidagi yondirishni his qilgan.

Qancha vaqt boʻlsada, Belalni oʻzi yonidan kuzatib oʻtirganimni eslayman. Oʻshanda ularning jamoasi bilan birga oʻyinlarini tomosha qilgan edim — konkret boʻlish uchun, 2023-yilgi mavsum oxiri edi. Oʻsha paytda uning "yirtqich" laqabini eshitganlar uchun bu atama maʼno yetkazmasdi: oʻynash uslubi, qasos olish istagi, boshqa darajadagi gʻalabaga boʻlgan ehtiros… 2023-yilgi mavsumda uning oʻrtacha toʻp egaligi vaqtida gollar soni 1.1 edi (oʻrtacha oʻyinlar boʻyicha), lekin bu raqam uning jamoadoshlari uchun ham katta taʼsir koʻrsatdi — ular soʻnggi 5 oʻyinda oʻrtacha hisobda 3 bor yoʻl olishgan, chunki uning toʻpni qoʻlga olishi va darvozaga yoʻl olishidagi izchilliklari jamoaga oʻzlarini koʻrsatish uchun yangi imkoniyatlar yaratardi. Uni chempion deb bilaman — lekin uning chempionligi boshqa chempionlarnikidan farqli. Uning gʻalabalari uning ichidagi yirtqichlikka, qasos olish istagiga asoslanadi, lekin shu bilan birga jamoadoshlari ham oʻzlarini birinchi oʻringa qoʻyishadi. Bir marta oʻyinda uning qarshi jamoaning himoyachisi unga toʻpni oʻtkazib yuborganida: "Sen mening oyoqlarimga tushasan, endi yoʻling yoʻq!" degan. U esa koʻzlarini qisib, barmogʻini koʻrsatib: "Men bu toʻpni allaqachon oʻyindan chiqarib qoʻymaganman" deb javob berib, toʻqqizta oʻzaro yigirma toʻrtta harakatdan soʻng toʻp darvozaga kirdi. Hisobni eshitgach, maydondagi vaqtini uzaytirishga qaror qildi — shunday qilib, unga qarshi boʻladiganlarning hammasi uning oldida nimadir yoʻqligini, ammo uning ichidagi yondirishni his qilishgan. Uni chempion deb bilaman, chunki u oʻzining chempionligini boshqa yoʻllar bilan oladi — gʻalaba uchun emas, balki oʻz hayot tarzini himoya qilish uchun. Bunda boʻlinish yoʻq, toʻgʻri koʻraman.

Eshitganimcha, Belal Muhammadning oʻyindagi yurtqichilik qilmishlariga va uning jamoadoshlari bilan birga qasos olish istagi qanday taʼsir qilishiga nazar tashlaydigan boʻlsak, u toʻgʻridan-toʻgʻri chempionlikka olib keladigan yoʻldagi asosiy omillardan biri boʻlib chiqmoqda. Qasos olish istagi uning oʻyin uslubiga ham, jamoaning birlashuviga ham sabab boʻlmoqda — ular soʻnggi daqiqalarda: „Hammangiz oʻtiring, biz qoʻrqmaymiz“ degan maʼnoning oʻzi. Oʻzaro adovatdan soʻng uning 15% koʻproq pass berishi jamoaviy oʻyinni oʻzgartirib yubormoqda. Bu esa koʻpchilikda „yirtqich“ degan laqabni qoʻyishga sabab boʻldi, ammo bu atama uning chempionligini koʻrsatishning boshqa usuli sifatida qaralmoqda. Uning oʻrtacha toʻp egaligi vaqtida gollar soni 0.87 dan 1.1 gacha oʻsishi va soʻnggi 5 oʻyinda 12 gol urishi — bu raqamlar uning qasos olish istagi bilan bogʻliq, lekin statistikadan koʻra koʻproq uning oʻyin falsafasi va jamoaning birlashuviga bogʻliq. Qolaversa, uning soʻnggi oʻyinlaridan biri davomida qarshi jamoaning himoyachisi unga: „Sen mening oyoqlarimga tushasan, endi yoʻling yoʻq!“ deb hayqirsa, u barmogʻini koʻrsatib: „Men bu toʻpni allaqachon oʻyindan chiqarib qoʻymaganman“ degan — bu uning qasos olish istagining asosiy belgisidir. Shu bilan birga, u jamoadoshlari uchun ham shunday ruhiyatni keltirib chiqaradi — ular uning orqasida turib, oʻzlarini koʻrsatishga undaydilar. Bu joyda boʻlinish yoʻq: uning chempionligi uning ichidagi „yurtqich“dan boshlanadi, ammo bu gʻalabalarni jamoadoshlari bilan birga oladi. Qasos olish istagi uning hayot tarziga aylangan boʻlib, bu esa chempionlik yoʻlida asosiy omillardan biri hisoblanadi.